Расширения Joomla 3

Экспанаты

Аўтар: Super User. Posted in Экспанаты

Змест матэрыялу

 

22  Кораб  Кораб (сяр. XX ст.) – Ёмістасць для прадуктаў, сплеценая з лазы
23  Сявенька

Сявенька (сяр. XX ст.) – ёмістасць для ручной сяўбы. Зроблена з саламяных
жгутоў, пераплеценых лазой, авальнай формы, крыху расшыраная ўверсе.

Памер: вышыня 18 см, даўжыня 47 см, шырыня 34 см. 

24 Чыгункі   Гаршчок (чыгунок) (сяр. XX ст.) — Круглая выпуклая чыгунная пасудзіна
са звужаным дном для гатавання стравы.
25

Калаўрот-ляжак

(каштоўны экспанат)

Калаўрот-ляжак (кан. XIX ст. - пач. XX ст.) – самапрадка, прылада для механізаванага прадзення льну і воўны ў хатніх умовах. Калаўрот складаецца з кола, педалі і прадзільнага апарата. На Беларусі вядома два тыпы – калаўрот-ляжак і калаўрот-стаяк.

26   Прасніца (сяр. XX ст.) – старадаўняя драўляная прылада для прадзення воўны, ільняной пяньковай кудзелі. Зроблена з двух частак: лопасць пад прамым вуглом устаўлена ў днішча, на якое звычайна садзіліся..
27 Калаўрот-стаяк Калаўрот-стаяк (сяр. XX ст.)самапрадка, прылада для механізаванага прадзення льну і воўны ў хатніх умовах. Калаўрот складаецца з кола, педалі і прадзільнага апарата. На Беларусі вядома два тыпы – калаўрот-ляжак і калаўрот-стаяк.
29  Ільнамялка  

Церніца, або ільномялка (кан. XIX ст.)прылада для мяцця ільняной ці канаплянай трасцы.

30  Бёрда  

Бёрда (пач.XX ст.) – ткацкая прылада для прыбівання ўтку ў кроснах. Прамавугольная рама з устаўленымі і замацаванымі пласцінамі ( трасцінкі з тонкай кляновай лучынкі). Для ткання бёрда ўстаўлялася ў набіліцы. Для вырабу суцэльных посцілак бралі бёрда да 1,5 м шырынёй. 

31

 Бязмен

(каштоўны экспанат)

  Бязмен (кан. XIX ст.) – ручная вага на адным канцы з булавешкай і  на другім канцы з кручком, на які падвешваюць тое, што важаць. На стрыжні шкала адліку і рухомая апора – пятля з
вяроўкі.
32  Верацяно   Верацяно (кан. XIX ст.) – прылада для ручнога прадзення льну, воўны, пянькі. Конусападобная палачка даўжынёй 20-30 см з завостраным верхам, патоўшчаным нізам.
33  Вугальныя прасы    Прас (сяр. XX ст.) – прылада для прасавання тканых вырабаў. Прас награвалі гарачым кавалкам жалеза (душой) обо сыпалі жар. Адтуліны рабіліся круглыя або ў твыглядзе паўмесяца.
34  Ільночасалка

Ільночасалка (сяр. XX ст.)  – прылада для часання льнянога валакна.  Прамавугольная драўляная дошка з набітым на адным канцы металічным зуб’ем. У якасці зуб’я выкарыстаны звычайныя цвікі.

Даўжыня: 51 см 

35  Чыгунок  Гаршчок (горшок) (сяр. XX ст.) — кругая выпуклая гліняная пасудзіна
са звужаным дном для гатавання стравы.
37  Сярпы  

Серп (сяр. XX ст.) – прылада для ўборкі збожжавых культур (жыта, ячменю, пшаніцы, аўса, проса). Мае паўкруглай формы лязо, зробленае з жалеза, і драўляную ручку.

Даўжыня ад пачатку ручкі да канца рэжучай часткі па
прамой лініі 32 см, шырыня ляза 2,5-3 см, даўжыня драўлянай ручкі 13 см. 

39  Барылка  

 Барылка (кан. XIX ст.) – бандарны выраб; двухдонная бочачка на 5 літраў. Як і біклага,
прызначалася для пераносу вады ў “рабочы вугал” (на поле, сенажаць,
лесасеку). Выкарыстоўвалася і для захавання розных напіткаў. Звычайна
рабілася з драўляных клёпак, даўжэйшых за дыяметр дна, сцягнутых па краях
некалькімі парамі абручоў. Пасярэдзіне клёпак адтуліна, якая затыкаецца
коркам.

40

 Ступа

(каштоўны экспанат)

 

Ступа (сяр. XIX ст.) – традыцыйная прылада для апрацоўкі зерня на крупы. Ступу рабілі з кавалка тоўстага ствала дуба, граба, часам таполі або ліпы. У ствале выдзёўбвалі конусападобную выемку. Зерне ў ступе таўклі таўкачом.

41  Мянташка  

 Мянташка (сяр. XX ст.) – Прылада для вастрэння касы. Рабілі яе з цвёрдай
драўніны ў выглядзе цвёрдай лапатачкі з насечкамі. Паверхню з насечкамі
намазвалі смалою або змочвалі вадою і потым пасыпалі пяском.

Памеры: даўжыня 17 см, шырыня 6 см, даўжыня ручкі 11см.

42  Верацяно  

  Верацёны (канец XIX ст.) – старажытная ручная прылада для прадзення нітак. Уяўляе круглы драўляны стрыжань даўжынёй 38 см, патоўшчаны ў ніжняй частцы з больш вузкай “шыйкай” і галоўкай на канцы. Расчасаную кудзелю льну, воўны або пянькі замацоўвалі ў прасніцы, грабяні ці на палцы-рагульцы і пралі ў хатніх умовах, накручваючы ніту на верацяно.

43  Верацёны  
44  Цапільна  

Цэп (сяр.XX ст.) – драўляная прылада для малацьбы збожжа ўручную. Складаецца з лёгкай, гладка выструганай палкі – цапільна ў рост чалавека і ўдарнага біча (даўжынёй 84-88 см, дыяметр 4-5 см), рухома замацаваных паміж сабой раменьчыкам (гужыкам). Цапільна рабілі з лёгкіх парод дрэва (хвоя, ляшчына), біч – з цвёрдых парод дрэва (дуб, граб).  

45  Хлебная лапата  

Хлебная лапата (пач. XX ст.) – прылада, якой садзілі цеста ў печ. Выраблялася з дошкі лісцевых парод дрэва. Каб цеста лягчэй ссоўвалася на чарэнь, краі лапаты рабілі танчэйшымі.

46  Ухват    Ухваты (сяр. XX ст.) – хатні бытавы (пячны) інвентар. Паўкруглы жалезны рагач (ухват), пасаджаны на доўгае драўлянае цаўё. Служыў для падхвату гаршкоў, чыгункоў, якія ставіліся ў печ або даставалі з яго. 
48  Калыска  

Калыска (20-я гг.XXст.) – зроблена з фанерных пласцін. Падвешвалі яе на
чатырох почапках да столі ці бэлькі.

Памер: 44x97 см